(Zen)boeddhistische teksten

Deze pagina herbergt teksten uit de traditie van het Zenboeddhisme (en andere stromingen binnen het boeddhisme) die ik de moeite van het lezen waard vind. Natuurlijk is deze keuze hoogst persoonlijk. 'Nieuwe' teksten zijn gemarkeerd met nieuw !.
        Wil je reageren of heb je suggesties voor deze pagina, stuur dan een mailtje naar reactie@spiritualiteit.net. Heb jij zelf teksten die je op deze pagina vindt passen, gebruik dan het inzendformulier.
 


Vorm en Leegte: hét boeddhistisch tijdschrift voor Nederland. Klik voor een proefnummer

 

  • Neem ook eens een kijkje bij de door bezoekers ingezonden teksten m.b.t. (Zen)boeddhisme. 
  • Voor mensen die zich bezig houden met koans (Zenboeddhistische raadsels, met als bedoeling het bevrijden van de geest uit de gevangenis van het denken; AP): misschien dat er aan de pagina gewijd aan Angelus Silesius koans met een christelijke invalshoek te ontlenen zijn. 
  • Voor veel links i.v.m. het (Zen)boeddhisme: surf naar boeddhisme.pagina.nl
  • Heel veel tekst- en grafisch materiaal i.v.m. het (Zen)boeddhisme - fantastisch! - vind je op de site van Buddhanet: www.buddhanet.net. Kijk op die site zeker ook eens naar de pagina met digitale boeken etc., de pagina met grafisch materiaal en de pagina betreffende de relatie tussen psychotherapie en meditatie.
  • Nòg een omvangrijke site met tekst- en grafisch materiaal betreffende het (Zen)boeddhisme is de site van de "Cyber Sangha". De site wordt niet meer up to date gehouden, maar wàt er staat is zeker de moeite waard om doorheen te bladeren. Helaas werkt de navigatie van de site niet erg comfortabel: eerst moet je in een indexbestand de omschrijvingen en de map-locaties van de bestanden opzoeken, om die vervolgens via ee andere pagina te downloaden.
  • Een aardig en heerlijk paradoxaal gesprek tussen een Brahmaan en de Boeddha, waarin diverse interessante (boeddhistische) onderwerpen aan bod komen (bijv. het thema van de vergankelijkheid van het bestaan, het al of niet hebben van een voor eens en altijd vastliggende ziel of identiteit van de mens, hoe zit dat nu met wedergeboorte in de visie van Boeddha?) vind je op de website van Bert Leguijt, gewijd aan Boeddhisme - Gurdjeff - Soefisme, door deze link aan te klikken.
  • Zelf Zenmeditatie beoefenen, en inspiratie opdoen tijdens een dag van meditatie en inleidingen over onderwerpen - bijv. de osseplaatjes - i.v.m. Zenmeditatie? Bekijk dan eens de informatie over de Zenzondagen, die ik verzorg in de kapel Poustinia te Bloemendaal.

 

Inhoud van deze pagina



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Diverse Zenboeddhistische teksten

  • Klik hier om naar een Zenboeddhistische tekst ("De plaatjes van de os") te gaan die ik als uitgangspunt gebruik tijdens de zenweekends die ik verzorg. 
  • Zie ook de links m.b.t. het (Zen)boeddhisme elders op deze site. 
  • Deze homepage bevat tevens een uitvoerige geschiedenis van Zen. 

Achaan Chah:
Lijden

  • Onderstaande anekdote vond ik in Jack Kornfields prachtige boek "The Eightfold Path for the Householder: Ten talks". Deze titel betekent zoveel als: Het Achtvoudig Pad - d.w.z. de boeddhistische heilsweg - voor leken. Wie wil kan het boek hier lezen. 

Mijn leraar, Achaan Chah, had de gewoonte om van tijd tot tijd rond het klooster te zwerven, en daar mensen aan te spreken. Hij vroeg ze: "Heb je veel te lijden vandaag?" En wanneer je "Ja" zei, antwoordde hij: "O, dan moet je wel heel erg gehecht zijn." En vervolgens liep hij giechelend weg.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Overzichtsschema van het Achtvoudig Pad
(de boeddhistische heilsweg)

  • Dit overzichtschema van het Achtvoudig Pad is tot stand gekomen n.a.v. één van de Zenzondagen die ik 2x per seizoen verzorg in de kapel Poustinia in Bloemendaal. In de toekomst ga ik wellicht nog voortborduren daarop. Uitgangspunt voor het vervaardigen van dit schema was het mooie en belangwekkende boek van Zenmeester Stephen Echard-Musgrave: Eight Steps to Freedom. Following the Buddha's Eight Fold Path in Modern Life. Je kunt het boek via deze link als tekstbestand downloaden op www.buddhanet.net.

    Klik op onderstaande afbeelding om een pagina-grote versie van het schema, ingepakt in zip-formaat, te downloaden.
     

Klik op deze afbeelding om een grotere versie van het schema als zip-bestand te downloaden



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Dogen:
Als je verlichting wilt bereiken...

  • Groot Japans Zenmeester, 1200-1254. Voor meer informatie, zie hier. 

Als je de verlichting wilt bereiken, ga dan snel Zazen oefenen. [...] Werp alle bindingen van je af, breng de tienduizend dingen tot rust, denk niet aan goed en kwaad, oordeel niet over juist en verkeerd, breng de stroom van het bewustzijn tot stilstand, laat de activiteit van het wensen, beelden maken en oordelen ophouden!
        Als een wens in je opstijgt, neem hem dan waar, en wanneer je hem waargenomen hebt, laat hem dan los! Wanneer je lang oefent, vergeet je alle bindingen en raak je vanzelf tot concentratie. Dat is de kunst van Zazen. Zazen is de poort naar grote rust en vreugde.

AP: Het is maar de vraag of dit zo snel werkt [vergelijk bijv. de twee teksten van Zenmeesteres Charlotte Joko Beck verderop]; maar het is wel een mooie tekst!    :-)



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Dogen:
De Boeddha-weg bestuderen is het zelf bestuderen

  • Groot Japans Zenmeester, 1200-1254. Voor meer informatie, zie hier. 

De Boeddha-weg bestuderen is het zelf bestuderen. Het zelf bestuderen is het zelf vergeten. Het zelf vergeten is verlicht worden door de tienduizend dharma's [dingen of werkelijkheden; AP]. Verlicht worden door de tienduizend dharma's is het verwijderen van de barrières tussen zichzelf en anderen.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Mark Epstein: Vertaald fragment uit zijn prachtige boek Going on Being

  • Onderstaand tekstfragment heb ik vertaald uit een boek van de New Yorkse psychiater Mark Epstein: "Going on Being: Buddhism and the Way of Change. A Positive Psychology for the West", (uitg. Broadway Books, New York 2001, ebook voor Microsoft Reader, bijv. te koop op de site van fictionwise; maar natuurlijk bestaat er ook een "conventioneel" papieren editie van dit boek). Epsteins boek is een prachtige mix en geheel eigen verwerking en vertolking van aan drie bronnen ontleende wijsheden: omgang met teksten en leraren uit de traditie van het boeddhisme, Epsteins eigen psychiatrische praktijk, en zijn persoonlijke levenservaring. Heel erg warm aanbevolen: een boek om vaker te lezen, dat veel te bieden heeft voor de eigen levens- en meditatiepraktijk! N.B.: "Going on Being" betekent volgens mij zoiets als "gedragen door het Zijn".
     
  • Ter inleiding op het eerste van de onderstaande tekstfragmenten: Epstein vertelt hoe hij eens met zijn achtjarige zoon (en rest van het gezin?) vertrok voor een kanotocht die een hele dag zou gaan duren. Met het oog daarop drong hij er 's ochtends bij zijn zoon op aan dat deze flink zou eten, zodat hij geen last zou krijgen van honger tijdens de tocht. Zijn zoon - enigszins eigenwijs van aard - weigerde: hij had geen honger. Tijdens de terugtocht gebeurt het onvermijdelijke, en begint Epsteins zoon te klagen dat hij honger heeft... 

Wij berispten hem en zeiden: "Zie je wel, hadden we je niet verteld dat dit zou gebeuren?" Vervolgens wilden we van hem horen welke les hij uit dit alles getrokken had. Hij zat ineengedoken op zijn plaats achterin de kano. Hij had wel iets weg een krijgsgevangene, met zijn grote oranje reddingsvest triestig afhangend rond zijn nek.
   "Eten wanneer je geen honger hebt," was zijn antwoord, waarbij hij ons aankeek met een uitdagende twinkeling in zijn ogen.
   Met al mijn psychotherapeutische ervaring stond ik versteld van dit antwoord. We moesten allemaal lachen en we beseften dat onze zoon ons overtroefd had; maar plotseling drong tot me door welk gedragspatroon we onze zoon probeerden op te leggen. Door te veel onze wil op te leggen aan het natuurlijke proces van honger krijgen en eten, droegen we bij aan het ontstaan van een gehoorzaam of weerspannig, in plaats van een authentiek zelf. Dat mijn zoon ons met humor van zich af wist te houden was bewonderenswaardig, maar dat nam niet weg dat wij fout bezig waren door te veel in te willen grijpen. In het Zenboeddhisme zegt men: "Wanneer je honger hebt, eet dan; ben je dorstig, drink dan." Ik heb me vaak afgevraagd of dit een overmatig simplistische of juist heel erg diepzinnige uitspraak was. Maar de gebeurtenis met mijn zoon maakte mij duidelijk dat zelfs de meest basale aandriften als honger en dorst heel erg gecompliceerd kunnen worden. Hoe vaak komt het niet voor dat wij eten of drinken vanuit een andere motivatie dan honger of dorst? Heeft het gegeven dat wij onzelf aanleren om preventief te leven (of te eten) uiteindelijk niet tot gevolg dat wij angstige mensen worden? Wat was de betere les voor mijn zoon: dat hij zou leren om te eten wanneer hij geen honger had, of dat hij zou leren om zijn honger te verdragen? Wat is de betere les voor ons: dat wij proberen ons in te dekken tegen de toekomst, of dat wij die met open armen - en open maag - tegemoettreden?

 
   * * *
 
INZICHT IS ALLEEN HEILZAAM WANNEER HET IN BALANS GEBRACHT WORDT DOOR GEVOEL VOOR HET MYSTERIE
 
Als therapeut heb ik vaak mensen bijgestaan die gevlucht waren uit meditatieweken, bang geworden door de grote eenzaamheid die zij ervoeren tijdens de stilte in de meditatieruimte. Evenzo heb ik dikwijls personen gesproken die hun geloof in de liefde kwijtgeraakt waren onder de grote druk van een langdurige relatie. De dynamieken van deze twee situaties vertonen feitelijk veel overeenkomsten. Inzicht is niet heilzaam wanneer het in onvoldoende mate in balans gebracht wordt door fascinatie of vervoering. Mediterenden doen er goed aan niet meer zo verschrikkelijk hun best te doen; wat zij nodig hebben is een terugkeer naar de meest eenvoudige concentratiemethoden, en het laten ontstaan van de harmonie en ongedwongenheid die op heel natuurlijke wijze volgen uit "één-puntigheid". Partners dienen een manier te vinden om elkaar weer als mysterie te kunnen gaan ervaren. Ook voor hen komt het erop aan om terug te keren naar een meer eenvoudige levenshouding, van vóór dat zij alles wisten wat er viel te weten over elkaar. In beide gevallen dienen mensen hun vastgeroeste opvattingen los te laten, om terug te keren naar een toestand van geboeidheid. Een vergelijkbaar fenomeen kan soms waargenomen worden bij mensen die langdurig in psychotherapie zijn geweest. Zij kunnen diepe inzichten over zichzelf hebben, maar desalniettemin in zichzelf opgesloten, star en ongelukkig blijven.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Twee teksten uit het Evangelie van Boeddha

  • Bron: ????
     

Jullie bereiken onsterfelijkheid door jullie geesten met waarheid te vullen. Wordt daarom als vaten die geschikt zijn om de woorden van de Meester te ontvangen. Reinig jullie van het kwade en heilig jullie levens. Er is geen andere weg om waarheid te bereiken.
    Leer te onderscheiden tussen Zelf en Waarheid. Zelf is de oorzaak van zelfzucht en de bron van het kwade; waarheid hangt aan geen zelf, zij is universeel en leidt tot recht en gerechtigheid. Het zelf waarvan zij die hun zelf liefhebben menen dat het hun zijn is, is niet het eeuwige, het altijddurende, het onvergankelijke. Zoek niet het zelf, maar zoek de waarheid.

(...)

Gezegend is de mens die verlichting heeft gevonden. Die mens overwint, ook wanneer hij gewond is; die mens is glorievol en gelukkig, ook wannneer hij lijdt; hij is sterk, ook al bezwijkt hij onder de last van zijn werk; hij is onsterfelijk, ook al zal hij sterven. De essentie van zijn wezen is reinheid en goedheid.
    Gezegend is hij die de heilige staat van Boeddhaschap heeft bereikt, want hij is in staat om redding te bewerkstelligen voor de levende wezens waarmee hij het bestaan deelt. De waarheid heeft haar tent in hem opgeslagen. Volmaakte wijsheid verlicht zijn inzicht en gerechtigheid bezielt al zijn handelen.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Gebed voor de Boeddha

Reverencing the Buddha, we offer flowers:
       Flowers that today are fresh and sweetly blooming,
       Flowers that tomorrow are faded and fallen.
Our bodies too, like flowers, will pass away.

Reverencing the Buddha, we offer candles.
       To Him who is the Light, we offer light.
       From His greater Lamp a lesser lamp we light within us,
The lamp of wisdom shining within our hearts.

Reverencing the Buddha, we offer incense,
       Incense whose fragrance pervades the air.
       The fragrance of the perfect life, sweeter than incense,
spreads in all directions throughout the world.

Ontleend aan The Oxford Book of Prayer. Vertaling:

De Boeddha vererend, offeren wij bloemen:
       Bloemen die vandaag fris en heerlijk bloeien,
       Bloemen die morgen vergaan zijn en gevallen.
Ook onze lichamen zullen vergaan, als bloemen.

De Boeddha vererend, offeren wij kaarsen.
       Aan Hem die het Licht zelf is, bieden wij licht aan.
       Aan Zijn groter Licht ontsteken wij een kleiner licht in onszelf,
De lamp van de wijsheid die schijnt in ons hart.

De Boeddha vererend, offeren wij wierook,
       Wierook waarvan de geur de lucht doortrekt.
       De geur van het volmaakte leven, zoeter dan wierook,
verbreidt zich in alle richtingen door de hele wereld.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Hakuin Zenji (1685 - 1769): "Is dat zo?"

  • Waar ik dit verhaal heb opgepikt weet ik niet meer. Ik meen een verhaal met soortgelijke strekking als het onderhavige al eens eerder gelezen te hebben in een een boek uit een heel andere geestelijke traditie, nl. die van het Oosters Orthodoxe Christendom. Ik had m.n. de "Oprechte vertellingen van een Russische pelgrim" in gedachten, maar bij doorbladeren van dit boekje kon ik het verhaal niet terugvinden. Dus deze kwestie blijft nog even onopgehelderd...
        Een inleiding tot stiltemeditatie die ik hield n.a.v. onderstaand verhaal kun je hier lezen.
     

Zenmeester Hakuin werd door de mensen in zijn omgeving gezien als iemand die een rein en onberispelijk leven leidde. Naast hem woonde een knap meisje, dochter van een kruidenier. Op gegeven ogenblik bleek het meisje ineens zwanger. De ouders waren daarover hevig ontsteld. Maar het meisje wilde niet zeggen wie de vader van het kind was. Haar ouders lieten het er niet bij zitten en zetten haar onder druk. Uiteindelijk zwichtte het meisje en wees Hakuin als vader aan, hoewel hij niets met deze toestand te maken had.
    De ouders van het meisje maakten woedend hun opwachting bij de meester. "Schande, dat een man als u zich zo onberispelijk voordoet, en ondertussen de vader van het kind van onze dochter blijkt te zijn!"
    "Is dat zo?", was alles wat de Zenmeester antwoordde.

Toen het kind geboren was, werd het naar Hakuin gebracht. De Zenmeester had bij iedereen zijn goede naam verloren, maar hij bekommerde zich daarom niet in het minst en nam de zorg voor het kind op zich. Melk en alwat het kindje nodig had kocht Hakuin bij zijn buurman, de kruidenier.
    Na een jaar kreeg de jonge moeder last van gewetenswroeging. Ze vertelde haar ouders wat er werkelijk gebeurd was en wees de echte vader van haar kind aan. Onmiddellijk maakten haar ouders hun opwachting bij Hakuin. Zij vroegen hem allernederigst om vergeving en putten zich uit in verontschuldigingen. "U bent een zeer heilig man, dat u, ondanks uw onschuld, niettemin zó voor het kind van onze dochter hebt gezorgd!", zeiden zij.
    Het enige wat de Zenmeester antwoordde, was: "Is dat zo?"



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Hakuin Zenji (1685 - 1769):
Het is zoals het is

  • Gedicht gevonden op www.dailyzen.com en door mij vertaald. De titel erboven is van mijn hand. Hakuin was één van de grote 'Patriarchen' van Zen. Voor een beschrijving van Hakuins leven, zie hier.

Bij het raam op het noorden
ijzige tochtwinden die door de kieren fluiten.
Bij de vijver op het zuiden wilde ganzen,
dicht opeengekropen tussen het besneeuwde riet.
Boven, de bergmaan,
samengeknepen van de kou.
Bevroren wolken dreigen
uit de hemel te vallen.
Al zouden Boeddha's neerdalen op deze wereld,
met duizenden tegelijk,
ze konden er niets aan toevoegen of afdoen.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Hakuin Zenji (1685 - 1769):
Over woede

  • Vergelijk onderstaande tekst met een uitspraak van de Boeddha(?): "Wie gloeiende steenkolen naar een ander gooit, brandt vooral zijn eigen vingers".

De mens in wie de waarheid helder is, heeft geen boosheid. Als de waarheid wordt verdoezeld, verrijst de boosheid. Meestal komt ze op wanneer we worden dwarsgezeten en verdwijnt ze wanneer onze verlangens worden vervuld. In de wereld is alles zoals het moet zijn. Als iemand me dwarszit, is het mijn eigen fout; er is al een fout in mij. Waarom zou ik die fout in mezelf ontkennen en boos op hem worden? Als ik boos op hem word, wordt mijn fout verdubbeld.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Hakuin Zenji (1685 - 1769):
Loflied op Zazen / Zazenlied(Zazen Wasan)

  • Hakuin was één van de grote Patriarchen van Zen. Deze tekst is een vertaling van een vertaling in het Duits door Michael von Brück. 'Zazen' betekent 'zitten op de wijze van Zen', oftewel: mediteren. Voor een beschrijving van Hakuins leven, zie hier.

Alle wezens zijn van nature Boeddha,
zoals ijs van nature water is;
gescheiden van water is er geen ijs,
gescheiden van wezens is er geen Boeddha.

Hoe droevig, dat mensen het dichtstbijzijnde overzien
en naar waarheid zoeken in de verte:
als iemand die temidden van water dorstig schreeuwt,
als een kind van welgestelde huize dat onder armen leeft.

Verloren op de donkere wegen der onwetendheid
zwerven wij door de zes werelden,
van donker pad naar donker pad -
wanneer eindelijk zullen wij vrij zijn van geboorte en dood?

O, aan Zazen in het Mahayana zij hoogste eer gegeven!
Eerbied, berouw, oefening,
de vele volkomenheden -
zij alle wortelen in Zazen.

Wie Zazen slechts één keer beoefent,
wist uit euveldaden van begin af aan.
Waar zijn dan al die donkere wegen?
Het Reine Land zelf is nabij.

Wie deze waarheid ook maar één keer hoort
en haar met dankbaar hart beluistert,
haar hoogacht en ten diepste vereert,
moge gezegend zijn zonder einde.

Meer nog diegenen, die omkeren
en van de ware Zelf-natuur getuigenis afleggen,
Zelf-natuur die niet-natuur is:
zij overstijgen elke leer.

Hier zijn gevolg en oorzaak hetzelfde,
de weg is twee noch drie.
Met vorm die geen vorm is,
gaande en komende, worden we nooit misleid;
met denken dat niet-denken is
worden gezang en dans zelfs tot stem van de Dharma (ware Leer).

Hoe eindeloos en vrij is de Samadhi-hemel (hemel van meditatieve concentratie)!
Hoe licht is de volle maan der wijsheid!
Waarachtig, ontbreekt nu nog iets?
Nirvana is hier, voor onze ogen;
deze plaats is het Lotus-land;
dit lichaam is het Boeddha-lichaam.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zen-patriarch Hui-neng (638-713):
De eigennatuur is als een helder blauwe hemel

  • Vertaald uit: H. Dumoulin, 'Geschichte des Zen-Buddhismus. Band I: Indien und China', Bern 1985, pag.135. Voor meer informatie over Hui-neng, klik hier. 

De eigennatuur is altijd rein, zon en maan zijn altijd helder. Enkel wanneer wolken hen bedekken, is boven helderheid, onder duisternis, en zon, maan en sterren kunnen niet goed gezien worden. Maar wanneer plotseling de wind der wijsheid waait en wolken en nevel verdrijft, verschijnen opeens al de vormen van het heelal. De reinheid van de natuur van de mens is als de blauwe hemel... Inzicht en wijsheid zijn altijd helder, maar wanneer mensen uiterlijk aan dingen blijven hangen, bedekken dwalende gedachten als trekkende wolken de eigennatuur, zodat die niet helder kan zijn.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zenmeester Ikkyu (1394-1481): De liefdesbrieven van wind en regen

Elke dag onderzoeken priesters minitieus de Dharma
En zingen moeilijke soetra's, aan een stuk door.
Maar voordat ze zich daarmee bezighouden, zouden ze eigenlijk moeten leren
Hoe de liefdesbrieven te lezen
Die verzonden worden door de wind en regen,
De sneeuw en maan.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zenmeester Ikkyu (1394-1481): Lentewind

Breek je
Een kersenboom open,
Dan zijn er geen bloemen.
Maar de lentewind
laat duizenden bloesems ontluiken!



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Charlotte Joko Beck:
Twee teksten over levenslang oefenen

  • Deze teksten zijn ontleend aan haar boek Alle dagen Zen. Zie voor bibliografische gegevens hier; je zult dan ook de gegevens van haar tweede boek, Niets bijzonders, vinden. Beide boeken kan ik zeer bijzonder aanbevelen! 

Verlichting is niet iets dat je bereikt. Het is de afwezigheid van iets. Je hele leven heb je achter iets aangezeten, geprobeerd een doel te bereiken. Verlichting betekent dit allemaal loslaten. Er over praten heeft echter weinig zin. Iedereen moet oefenen. Er is geen alternatief. We kunnen er over lezen tot we duizend jaar oud zijn en het brengt ons geen steek verder. We moeten allemaal oefenen en we moeten uit alle macht oefenen zolang we leven. (pag.20)

* * *

Zitten is echter niet iets dat we een paar jaar doen met het idee dat we het wel onder de knie krijgen. Zitten doe je je leven lang. Er bestaat voor de mens geen eind aan de mogelijkheid zich open te stellen. Uiteindelijk zien we in dat wij de grenzeloze, onmetelijke basis van het universum zijn. Voor de rest van ons leven is onze taak ons in die onmetelijkheid te openen en die tot uitdrukking te brengen. Steeds meer kontakt met deze realiteit brengt automatisch een verbondenheid met anderen met zich mee en verandert ons dagelijks leven. We leven anders, werken anders en gaan anders met mensen om. Zen is een levenslange studie. Het is niet alleen maar dertig of veertig minuten per dag op een kussen zitten. Ons hele leven wordt een oefening, vierentwintig uur per dag. (pag.21)



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Chi-ch'eng:
Het komt aan op innerlijke rust

  • Gevonden op www.dailyzen.com. 

Wanneer mensen [innerlijk] rustig zijn,
Kunnen ze in elke situatie rustig zijn.
Wanneer mensen [innerlijk] onrustig zijn
zullen ze ook in de bergen geen rust kunnen vinden.
Alles hangt van jou af.
Het leven gaat voorbij
Als een bliksemflits in een droom.
Voordat we onze huidige vorm ontvingen,
Hadden we een ander aangezicht,
Ons oorspronkelijk aangezicht.
We kunnen dat niet zien met onze ogen.
We kunnen het enkel kennen d.m.v. wijsheid.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Han Shan:
Luisteren als vorm van meditatie

  • Gevonden in de (Engelstalige) autobiografie van chinese Zenmeester Han Shan (1546-1623), te downloaden op deze internet-pagina. Erg de moeite waard, deze autobiografie, m.n. vanwege Han Shans eerlijke verslag over zijn spirituele worstelingen, maar ook vanwege Han Shans mooie gedichten en zijn inspirerende uitspraken/leefregels, welke als bijlage aan de autobiografie zijn toegevoegd. 

Elke keer opnieuw wanneer ik Miao Feng opzocht in zijn hut, stoorde mij het gebulder van de wind en het geluid van stromend water aldaar. Maar hij leek er geen last van te hebben; ik vroeg hem hoe dat mogelijk was. Hij antwoordde: "De ergernis die jij voelt wordt voortgebracht door je eigen geest. Je wordt het geluid gewaar en interpreteert het als lawaai. Je zou er beter aan doen te luisteren zonder oordeel en je volledig te concentreren op het luisteren zelf, zodat er geen gedachte meer kan opkomen. De ouden zeiden dat wie hoort zonder zich vast te klampen, dat wie naar geluid kan luisteren zonder daarbij te denken, spoedig de al-omvattende wijsheid zal bereiken."
   [Han Shan:] In de hoop mij deze techniek eigen te maken, ging ik elke dag naar de houten brug en probeerde naar het water te luisteren, zonder daarover na te denken of aan iets anders te denken. Aanvankelijk hoorde ik alleen maar lawaai. Mijn geest bleef denken. Maar na wat langer oefenen begon mijn geest rustig te worden. Toen, op een dag, toen de gedachten niet meer als water in mij omhoogrezen, raakte ik zo verzonken in het geluid dat ik mijzelf vergat. Het lawaai en ikzelf bestonden niet meer. Diepe vrede omhulde mijn geest.
   Wanneer ik na deze ervaring een geluid hoorde dat mij vroeger geïrriteerd zou hebben, hoefde ik mij alleen maar te concentreren op het geluid zonder dat in mijn geest te overdenken, om opnieuw in diezelfde serene toestand terecht te komen.

   * * *

Uitspraak / leefregel no.52 van Han Shan:

Als je anderen als anders dan jezelf behandelt, als van jou gescheiden en van jou onderscheiden, zul je niet geneigd zijn om redelijk of mild te zijn in je oordeel over hen.

Maar wanneer je andere mensen benadert als andere versies van jezelf, zul je begrip hebben voor hun fouten en hun kwaliteiten waarderen.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Obaku Kiun:
De 84.000 methodes om de 84.000 illusies te bestrijden

  • Geciteerd in: Jiyu Kennett, 'Selling Water by the River. A Manual of Zen Training', Londen 1973, pag.46. Obaku Kiun wordt hier als "Chinese leraar" aangeduid. 

Wanneer studenten van de Weg ernaar verlangen Boeddha's te worden hoeven zij niets van de Dharma [leer van de Boeddha; AP] te bestuderen. Zij zouden enkel moeten bestuderen hoe zij zoeken naar of hangen aan welk ding dan ook kunnen vermijden. Wanneer niets gezocht wordt, zal de geest in zijn 'ongeboren' toestand blijven, en wanneer niets vastgeklampt wordt of geweten, zal de geest door het proces van destructie gaan. Datgene wat noch geboren noch vernietigd wordt is de Boeddha. De vierentachtigduizend methodes om de vierentachtigduizend vormen van illusie te bestrijden zijn niet meer dan zinnebeelden om mensen aan te trekken tot bekering. In feite bestaan zij geen van alle.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Peter van Loosbroek:
Begin daar waar je bent

  • Onderstaande tekst heb ik met toestemming van de auteur, webmaster van de site Sleutel tot Inzicht, geplaatst. 

Accepteer jezelf zoals je bent.
Hou van jezelf.
Begin daar waar je bent,
niet bij wat je wilt worden of bij wat je bent geweest.
Wens jezelf veel geluk, succes en liefde,
begin bij jezelf
want je straalt uit wat je in je hebt.
Omring daarna elk wezen,
hoe klein het ook is,
onvoorwaardelijk,
met onbegrensde liefdevolle vriendelijkheid.
Wees altijd oprecht en trouw aan de Dhamma,
ben vastbesloten om de Andere Zijde te bereiken.
De Boeddha is niet meer,
hij is volledig uitgeblust.
En toch, als je de dingen ziet zoals ze werkelijk zijn,
dan is de Boeddha altijd dichtbij,
want dit is wat de Grote Leraar zei:
"Wie de Dhamma ziet, ziet mij."



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Mimi Maréchal:
Over het nut van twijfel tijdens de meditatie

  • Onderstaand een Zenspreuk die door Mimi Maréchal (Nederlands Zenlerares, helaas overleden) in haar boekje "Eenvoudige wijsheid" aangehaald wordt. Deze spreuk duidt erop dat we op de geestelijke weg alleen verder komen wanneer we twijfel durven toelaten, twijfel die al onze vastgeroeste (voor)oordelen over onszelf, anderen en de werkelijkheid, al onze zekerheden en al onze intellectuele overtuigingen onderuit haalt, opdat er een nieuwe mens en een nieuw en fris ervaren van de werkelijkheid kan groeien.
            Wanneer er tijdens de meditatie twijfels opkomen - "waar ben ik in Boeddha's-naam mee bezig", "wat stelt dit allemaal voor, wat haalt dit stilzitten en nietsdoen uit?", etc. - is dat dus geen teken dat je afgedwaald bent, maar juist dat je in de goede richting begint te gaan, dat de meditatie begint te "werken"!
     

 
Grote twijfel, grote verlichting;
kleine twijfel, kleine verlichting;
géén twijfel, géén verlichting.
 



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Milarepa:
De Acht Vermaningen

  • Milarepa was een boeddhistisch heilige uit Tibet die leefde van 1052 tot 1135. Onderstaande tekst is een soort boeddhistisch memento mori, dat de luisteraar aanspoort om de vergankelijkheid van het leven voor ogen te houden en te zoeken naar dat wat van werkelijke waarde is. Milarepa richt zich in de vorm van een lied tot een rijk zakenman, die hem verwijt dat hij bedelt i.p.v. te werken voor zijn levensonderhoud. De tekst heb ik vertaald uit "Sixty Songs of Milarepa", translated by Garma C. C. Chang (als pdf-bestand te downloaden via Buddhanet). 

Je verblijft het liefst
In kastelen en steden vol mensen;
Maar besef dat deze plekken zullen vervallen tot ruïnes
Nadat je deze aarde verlaten hebt!

Trots en ijdelheid zijn verlokkingen
Die je nu maar al te graag achterna loopt;
Maar besef dat ze geen bescherming of toevlucht bieden
Wanneer je stervensuur is aangebroken!

Je vertoeft nu het liefst
Temidden van landgenoten en verwanten;
Maar besef dat je ze allemaal moet achterlaten
Wanneer je deze wereld verlaat!

Je bent verknocht aan
Dienaren, rijkdom en kinderen;
Maar besef dat je lege handen niets kunnen meenemen
wanneer je stervensuur is aangebroken!

Je koestert je kracht en gezondheid
Als je kostbaarste bezit;
Maar besef dat na je dood
Je lichaam in een kist wordt weggedragen.

Nu zijn je organen nog helder,
En je lichaam sterk en vol energie;
Maar besef dat je er niet langer over kunt beschikken
Wanneer je stervensuur is aangebroken!

Nu ben je nog dol op
Zoet en aangenaam voedsel;
Maar besef dat het speeksel uit je mond zal lopen
Wanneer je stervensuur is aangebroken.

Wanneer ik dit alles bedenk,
Dan moet ik wel op zoek gaan naar het onderricht van de Boeddha's!
De genietingen en aangenaamheden van deze wereld
Hebben voor mij geen aantrekkingskracht.

Ik, Milarepa, zing over de Acht Vermaningen,
In de herberg van Garakhache in Tsang.
Met deze heldere woorden geef ik een waardevolle waarschuwing;
Ik verzoek u dringend ze voor ogen te houden en in praktijk te brengen!
 



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Ryokan:
Het heldere meer van de geest

  • Tekst gevonden op de site van Daily Zen). 

Hoe helder is het meer van de geest!
Wanneer je blik daarop rust, zijn grenzen onzichtbaar.
Maar komt zelfs maar de geringste gedachte op,
Dan raakt het gevuld met beelden.
Hecht je eraan, en ze worden echt,
Laat je erdoor meeslepen en het wordt moeilijk om terug te keren.
Hoe pijnlijk is het om iemand gevangen te zien zitten in de tienvoudige illusies.
 



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Seng-ts'an: Geloof in geest (Hsin Hsin Ming)

  • Onderstaand het begin van een beroemde Chinese Zentekst uit de 6e eeuw n.C., in de versie van Zenmeester Sheng-yen.
    (vertaald uit: Master Sheng-yen, "Faith in Mind. A Guide to Ch'an Practice", uitg. Dharma Drum Publications, New York 1987, ISBN 0-96098754-2-5-3, pag.5-6. Zie voor een bespreking van dit boek elders op spiritualiteit.net)
     

De Hoogste Weg is niet moeilijk
Als je maar niet selecteert en kiest.
Heb lief noch haat,
En je zult helder begrijpen.
Wijk af met een haarbreedte,
En je bent er even ver van verwijderd als de hemel van de aarde.
Als je wilt dat het verschijnt,
Wees dan vóór noch tegen.
Vóór en tegen botsend op elkaar -
Dat is de ziekte van de geest.
Zonder het mysterieuze principe te herkennen
Is het zinloos rust te oefenen.
De Weg is volmaakt als een eindeloze ruimte,
Zonder gebrek, zonder iets extra's.
Streef niet naar geconditioneerd bestaan;
Blijf niet hangen in aanvaarding van leegte.
In eenheid en gelijkheid,
Verdwijnt verwarring vanzelf.
Stop activiteit en keer terug naar rust,
En die stilte zal alleen maar nog actiever zijn.
Als je stagneert in dualiteiten,
Hoe zou je dan eenheid kunnen herkennen?
Als je niet kunt doordringen in eenheid,
Verliezen beide plaatsen hun functie.
Verban het bestaan en je valt erin terug;
Volg de leegte en je hebt je rug er naartoe gekeerd.
Onnodig praten en denken
Doen je de harmonie met de Weg verliezen.
Laat praten en denken achterwege,
En er is geen plek waarin je niet zou kunnen doordringen.
Keer terug naar de wortel en verwerf het principe;
Streef naar verlichting en je raakt het kwijt.
Eén moment van omkering van het licht
Is groter dan de leegte van daarvoor.
De leegte van daarvoor is omgevormd;
Zij was slechts het resultaat van dwaalgedachten.
Het is niet nodig te zoeken naar het echte;
Zorg slechts dat je oordelen uitdoven.
Blijf niet hangen in dualistische visies;
Hoed je ervoor ze na te lopen.
Zodra juist en verkeerd bestaan
Is de geest verstrooid en verdwaald.
Twee komt van één,
Maar houd zelfs het éne niet vast.
   [...]



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Paul Reps: Waarschuwing voor theoretici

  • Paul Reps (ed.)
    (vertaald uit: 'Zen Flesh, Zen Bones', Middlesex, 1986, pag.55)
     

Een student in Tendai, een filosofische school van het boeddhisme, kwam als leerling naar het verblijf van Zenmeester Gasan. Toen hij een paar jaar later weer vertrok, waarschuwde Gasan hem: 'De waarheid speculatief bestuderen is nuttig als een manier om materiaal voor preken te verzamelen. Maar onthoud dat, wanneer je niet voortdurend mediteert, je gevoel voor de waarheid [light of truth] uit zou kunnen doven.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zenkei Shibayama: Het ware zelf

  • Zenkei Shibayama
    (vertaald uit het hoofdstuk "Zazen Wasan", in Zenkei Shibayama, "A Flower Does Not Talk. Zen Essays", Rutland / Tokyo 19725, p.63-140. Dit hoofdstuk is een commentaar op het Zazenlied van meester Hakuin)
     

Een man is hard aan het werk in de tuin, gekleed in de bevlekte kleren van een tuinman. Wanneer hij hoort dat er een bezoeker gekomen is, trekt hij zijn werkkleren uit, trekt een schoon kledingstuk aan, en gaat op weg om zijn gast te groeten. Wat is nu zijn ware Zelf, dat van de tuinman, of dat van de gastheer? Met de vorm van geen-vorm leven we overal vrij, onder welke omstandigheden dan ook.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Flauw smaakt het TAO

  • Tao Te King no.35. Ik kan niet meer achterhalen aan welke teksteditie deze vertaling ontleend is. 

Flauw smaakt het TAO,
het oog ziet het en neemt niets waar,
het oor hoort het en verneemt niets.
Wie ernaar handelt,
hem weigert het niets.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Thich Nhat Hanh: Stoppen

  • De volgende tekst heb ik vertaald uit Thich Nhat Hanh (een Vietnamese Zenmonnik), Peace Is Every Step. The Path of Mindfulness in Everyday Life, uitg. Rider, Londen 1991, pag.38.  

Vaak zeggen we tegen onszelf: "Zit niet te zitten, dóe iets!" Maar wanneer we aandacht oefenen, ontdekken we iets verrassends. We ontdekken dat het tegenovergestelde ons vaak meer kan helpen: "Wees niet alleen maar bezig, zit eens!" We moeten leren om van tijd tot tijd te stoppen om helder te kunnen zien. In het begin kan "stoppen" op ons overkomen als een soort van verzet tegen het moderne leven, maar dat is het niet. Het is niet enkel een reactie; het is een manier van leven. Het overleven van de mensheid hangt ervan af of wij in staat zullen zijn ons gehaast te stoppen. We hebben meer dan 50.000 kernbommen, en toch kunnen we er maar niet mee ophouden om er nog meer te maken. "Stoppen" is niet enkel het stoppen met het negatieve; het is ook de genezing een kans te geven om in te treden. Dat is het doel van ons oefenen - niet om het leven te vermijden, maar om te ervaren en uit te stralen dat geluk in dít leven mogelijk is en ook in de toekomst.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zengedichten:
Glijdt de maan voorbij zonder bedoeling?

  • De Zenrin Sehoshu is een Japanse verzameling van Zengedichten(?). Soiku Shigematsu schreef een boek over deze verzameling, onder de titel "A Zen Harvest", ISBN 0865473285 (dit boek heb ik niet in mijn bezit; ik kan dus niets zeggen over de inhoud ervan).  

Leef het
Grondig dood,
    Je leven!
Doe wat je maar wilt:
Alles wat je doet is het beste.

    Nacht na nacht
Schijnt de maan
    Op de vijver,
Geen licht nalatend,
Geen spoor.

    Sommigen zeggen dat dingen bestaan,
Anderen zeggen van niet.
    Welke visie is de ware?
Het is als het verschil tussen
Woorden - water of ijs.

    Het maakt niet uit
Wie hij is,
    Heilig of niet,
Maak zijn woorden de jouwe
Wanneer ze waar zijn.

    De vijver is als
De menselijke geest:
    Soms troebel,
Soms sereen,
De hemel mag het weten.

    Haast jullie, allemaal, vóór
De Dharma-pont vertrekt!
    Zou je hem missen,
Wie kan je dan nog helpen
De andere zijde te bereiken?

    Glijdt de maan
Voorbij
    Zonder bedoeling?
Het is een bode, waarschuwend
Dat jouw leven verglijdt.

    Naar het schijnt altijd
Op zijn gemak:
    Navel in mijn buik.

    De Boeddha's:
We hebben beeltenissen gemaakt,
    Houten beelden gesneden,
Maar zij leven
In ons hart.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zhengue:
De vreugde van meditatie

  • Deze tekst van Zhengue (?; 12e eeuw n.C.) vond ik op de site van Daily Zen). 

Lente-ochtend aan het meer:
De wind vermengt zich met de regen.
Wereldse beslommeringen lijken op bloemen
Die afvallen, om vervolgens opnieuw op te bloeien.
Ik trek me terug achter gesloten deuren, om te mediteren.
Vol vreugde is dit oord,
Terwijl de wolken aan- en afdrijven,
Heel de dag lang.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Zie, ik verberg niets voor jou...

  • Hieronder volgen een aantal varianten van één van mijn favoriete Zen-anecdotes.  

Een oude Zenmeester en zijn leerling waren aan het wandelen in een uitgestrekt bos. De leerling vroeg zijn meester: "Meester, wat is de weg van Zen?" De meester antwoordde: "Hoor je de vogels? Zie je de zon? Zie, ik verberg niets voor jou!"
       [Deze variant vind ik de mooiste;
        een andere tekstlezing van de laatste zin ervan: "Wie is er niet verlicht?" AP]

Een monnik die graag Zen wilde leren, sprak zijn meester aan en zei: "Ik ben nog maar net geïnitieerd in de gemeenschap. Zou u zo vriendelijk willen zijn om mij de weg naar Zen te tonen?" De meester antwoordde: "Hoor je het murmelende geluid van de bergstroom?" De monnik antwoordde: "Ja, ik hoor het."  De meester antwoordde: "Hier is de ingang."

Een leerling en een Zenmeester waren aan het wandelen langs een bergpad. De wilde laurier bloeide uitbundig. De meester zei: "Ruik je de geur van die bloeiende boom?" De leerling antwoordde: "Ja, ik ruik haar." "In dat geval", verklaarde de Zenmeester, "heb ik niets voor jou verborgen gehouden."



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

 

Boeddhistische teksten algemeen

Boeddha:
De vergankelijkheid die eigen is aan de menselijke natuur

  • Onderstaande tekst is een vertaling door mij van een Engelstalige tekst zonder verdere bronvermelding. 

Het ligt in mijn natuur ["I am of the nature"]
om oud te worden.
Het is niet mogelijk om te ontsnappen
aan het ouder worden.

Het ligt in mijn natuur
om ziek te worden.
Het is niet mogelijk aan ziekte te ontsnappen.

Het ligt in de natuur van alles wat mij dierbaar is
en van iedereen die ik liefheb
om te veranderen.
Het is niet mogelijk te ontsnappen aan
gescheiden zijn van hen.

Mijn handelingen zijn mijn enige
ware eigendom.
Ik kan niet ontsnappen
aan de consequenties van mijn handelingen.
Mijn handelingen zijn de bodem
waarop ik sta.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

Dhammapada: Onnutte kennis

  • De Dhammapada is een 2500 jaar oud klassiek boeddhistisch geschrift. Het bevat 423 verzen, volgens thema gerangschikt in 26 groepen. Zeer lezenswaardig! Een goede inleiding en een mooie vertaling (onderstaand vers is een voorbeeld daarvan) vind je in: Dhammapada. Ingeleid en vertaald vanuit het Pali door Tonny Kurpershoek-Scherft; uitg. De Driehoek, Amsterdam 1986. 

72. Een dwaas vergaart kennis
die bij lange niet tot voordeel strekt.
Het doodt het zuivere in hem,
klievend zijn kop.



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

 

Beknopte literatuurlijst / boekenlijst

  • Bekijk de pagina met aanbevolen boeken voor een wat uitgebreidere bespreking van een aantal titels...
     

OVER HET VROEGE BOEDDHISME

  • Rahula, Walpola: What the Buddha taught, Londen 1985 (151pp; in het Nederlands vertaald onder de titel 'Wat de Boeddha onderwees', uitg. Karnak, ISBN 90 6350 048 3) 

De beste inleiding in de leer van het (vroege) Boeddhisme; paart beknoptheid aan grote helderheid! Aan het eind van het boek is een selectie van representatieve teksten uit het boeddhisme opgenomen.

OVER HET TIBETAANS BOEDDHISME

  • Sogyal Rinpoche: The Tibetan Book of Living and Dying, San Francisco 1994, ISBN 0-06-250834-2 (450pp;  in het Nederlands vertaald onder de titel 'Het Tibetaans boek van leven en sterven', uitg. Servire) 

Prachtig boek over hoe om te gaan met de veranderlijkheid en vergankelijkheid van het leven. Het leven nú is een kans om ons voor te bereiden op ons sterven later. Door deze voorbereiding kunnen we nog in dít leven een diepe dragende en blijvende zin gaan ontdekken. Het boek biedt veel praktische tips voor de begeleiding van stervenden. Een belangrijke rol is ook weggelegd voor de verbondenheid met en de devotie voor een 'guru', een geestelijk leidsman/figuur die voor jou veel betekenis heeft (voor christenen zou dit bijv. Christus kunnen zijn). Dit 'devotionele' aspect van de Tibetaanse Dogzchen-traditie waarin S.R staat spreekt mij erg aan.

OVER ZEN

  • Blackstone, J. e.a.: Zen für Anfänger, Reinbek bei Hamburg 1987 (167pp) 

Een hele leuke en goed te volgen inleiding in Zen in de stijl van een comic. Behandelt geschiedenis, principes en de praktijk van Zen. Leuk!

  • Brinker, H.: Zen in the Art of Painting, Londen 1987 (159pp) 

Boeiende informatie over de expressie van Zen in de chinese en japanse kunst. Interessant als achtergrond bij de 'plaatjes van de os'.

  • Cleary, Th./Muso Kokushi: Droomgesprekken over wakker worden, Heemstede 1995 (149pp;  uitg. Altamira) 

Prikkelende en aanstekelijke vertaling door Cleary van voordrachten van Zenmeester Muso Kokushi (1275-1351), waarin hij zijn monniken (aangesproken als 'kaalkoppen') stevig door elkaar schudt om ze wakker te laten worden. Fris en oorspronkelijk van taal, en stelt al onze vooropgezette ideeën over Zen of onze eigen geestelijke weg radicaal onder twijfel. In die zin bevrijdend. Door de beknoptheid van de hoofdstukjes heel geschikt om 's avonds in bed nog een bladzijde te lezen!

  • Dumoulin, H.: Geschichte des Zen-Buddhismus, Bern - München 1985 (twee banden)

    Dikke pil, met zeer veel en degelijk verantwoorde informatie over de geschiedenis van Zen. Waarschijnlijk alleen interessant voor mensen die graag veel over Zen willen weten, want Dumoulins schrijfstijl is nu niet bepaald 'vloeiend' te noemen. Mijn samenvatting van dit boek vind je hier.

     
  • Dürckheim, K. von: De cultuur van de stilte, Deventer 1972 (114pp) 

Een inspirerend boekje over hoe oosterse meditatie ons kan helpen stilte te cultiveren en van daaruit te gaan leven, een noodzakelijk tegenwicht tegen de eenzijdigheid van onze westerse cultuur. Geen boek om in één keer uit te lezen, maar biedt wel veel stof om te 'herkauwen'.

  • Hoover, Thomas: Zen Culture, Londen 1989 (262pp) 

Over hoe Zen invloed had op de cultuur van Japan, bijv. op de architectuur, schilderkunst, toneel, literatuur etc. Met foto's. Een aardig boek.

  • Hoover, Thomas: Zen of de stille sprong van het inzicht. De historische ontwikkeling van Zen via de levens en leerstellingen van de grote meesters, Wijnegem 1986 (303pp; ook verkrijgbaar in pocket-uitgave onder de titel "Meesters van Zen", uitg. Aura) 

Leuk overzicht van de geschiedenis van Zen, dat vanwege de vele anecdotes de paradoxale en anti-rationele sfeer van Zen goed laat uitkomen.

  • Joko Beck, Charlotte: Everyday Zen, San Francisco 1989 (214pp;  in het Nederlands vertaald onder de titel: "Alle dagen Zen", uitgeverij Karnak, Amsterdam) 

Bundeling van Becks dagelijkse voordrachten in het San Diego Zen Center over de betekenis van Zen voor ons leven van alledag. Even inspirerend en van dezelfde hoge kwaliteit als de boekjes van Shunryu Suzuki en Nico Tydeman. Becks voordrachten staan vol typische Zen-paradoxen, om welke reden dit boek misschien minder geschikt is voor mensen die nog niet vanuit eigen Zen-ervaring hier voeling mee hebben.

  • Joko Beck, Charlotte: Nothing Special. Living Zen, San Francisco 1993 (273pp;  in het Nederlands vertaald onder de titel: "Niets bijzonders", uitgeverij Karnak, Amsterdam) 

Hiervoor geldt hetzelfde als voor de vorige titel, met dit verschil dat Beck hier geradicaliseerd is en zich enkel nog tot mensen richt die serieus aan de slag willen met Zen, en niet meer tot mensen die uit religieus toerisme eens willen ruiken aan Zen.

  • Kapleau, Ph.: The three Pillars of Zen, New York 1980 (400pp;  in het Nederlands vertaald onder de titel "De drie pijlers van Zen") 

Eén van de meest bekende boeken over Zen. Leest als een roman. O.a. over de principes van Zen, training, onderhoud van leerlingen met hun meester, verslagen van verlichtingservaringen. Erg stimulerend.

  • Kennett, Jiyu: Selling Water by the River, George Allen & Unwin Ltd., Londen 1973, ISBN 0 04 294078 (317pp) 

Een bijzonder mooi, helder, warm en inspirerend boek! Als de copyrights dat niet zouden verhinderen, zou ik meerdere citaten uit deze rijke bron op mijn pagina's rondstrooien...
   Kennett, een Zenmeesteres in de traditie van de Soto-school, heeft het boek m.n. geschreven voor mensen die graag Zen-monnik of -moniale zouden willen worden. De uitvoerige omschrijving van de alledaagse rituelen en de daarbij te reciteren teksten in een Zenklooster maken de pagina's nà p.70 van dit boek misschien wat minder geschikt voor de wat meer algemeen geïnteresseerde lezer. Maar de eerste negen hoofdstukken, waarin de achtergronden van Zen belicht worden, zijn zulke juweeltjes dat ik dit boek desondanks warm durf aan te bevelen. Nu maar hopen dat het nog verkrijgbaar is in de handel...
   Om een indruk te geven van het boek geef ik hier in het kort een aantal onderwerpen weer die door Kennett besproken worden: voorgeschiedenis van Zen vanaf het oudste boeddhisme, kernbegrippen van Zen (o.a. karma, niet-bestaan van het ego), grondhoudingen van de beoefenaar van Zen: mededogen, liefde, wijsheid (als niet-weten, niet-streven, geestelijke armoede, elke dualiteit overstijgend).

  • Liat, Prof. Kwee Swan: Oriëntatie op Zen, Langenboom 1981 (speciaal nummer van tijdschrift 'Zen'; 20pp) 

Zeer beknopte, maar heldere beschrijving van de geschiedenis van Zen.

  • Merton, Th.: Zen and the Birds of Appetite, New York z.j.15 (141pp) 

Bundeling van artikelen van de Amerikaanse Trappist en pionier in de Oost-West-contacten Thomas Merton over aspecten van Zen. Aardig.

  • Nitschke, Günther: The Architecture of the Japanese Garden. Right Angle and Natural Form, uitg. Benedikt Taschen, Keulen 1991; ISBN 3-8228-0556-4 (319pp; Engelstalig) 

Een schitterend boek met prachtige kleurenfoto's van Japanse (Zen)tuinen. Het biedt veel informatie over geschiedenis en achtergronden van dit onderwerp, plus op het eind korte beschrijvingen van de belangrijkste Zentuinen in Japan. Geen goedkoop boek, maar gezien de inhoud en de luxe uitvoering (gebonden A4+) zeker zijn geld waard!

  • Stachel, G. (Hrsg): Übung der Kontemplation. Christen gehen den Zen-Weg, Mainz 1988 (172pp) 

Opstellen over het oefenen van Zen door christenen. Met ervaringsverslagen.

  • Suzuki, Shunryu: Zen Mind, Beginner's Mind, New York & Tokyo 198723 (138pp;  in het Nederlands vertaald onder de titel "Zen-begin", uitg. Ankh-Hermes) 

Een soortgelijk boekje als dat van Tydeman. Korte, inspirerende hoofdstukken, die uitnodigen om ze steeds opnieuw te lezen. Erg goed!

  • Tydeman, Nico: Zitten, de praktijk van Zen, Amsterdam 19842 (126pp) 

Bekend en leuk nederlands boek, onderverdeeld in korte hoofdstukken die telkens over aspecten van ons dagelijks leven gaan, bijv. zitten, lopen, studeren, spreken, denken, horen en zien, doodgaan, etc, en hoe Zen daarin doorwerkt. Inspirerend en heel geschikt voor mensen die willen beginnen met Zen.

  • Wetering, Janwillem van de: De lege spiegel, Amsterdam z.j. (138pp) 

Erg boeiend verslag van ervaringen van de auteur tijdens een verblijf in een Zenklooster. Zie ook de bespreking door Marc Brookhuis elders op deze site van het derde deel van de trilogie waarvan "De lege spiegel" deel uitmaakt. Dit derde deel verscheen onder de titel "Zuivere Leegte".

  • Witkam, Jeroen: Bewaak je hart, Amsterdam 1975 (70pp) 

Serie opstellen over de integratie van oosterse meditatie in het christelijke leven, de mogelijkheden en beperkingen (vanwege verschillen in geloofsovertuiging tussen oost en west) ervan.

  • Young-Eisendrath, Polly: De parel in de pijn. Tegenslagen en teleurstellingen als middelen tot inzicht in jezelf, Servire, Utrecht 1997 (251pp); ISBN 9063255365; prijs ca. fl.45,- 

Belangwekkend en erg goed boek van een Zenboeddhistisch georiënteerde psychotherapeute over onder welke omstandigheden mensen pijn en teleurstellingen in het leven kunnen gebruiken als aanleiding tot persoonlijke transformatie, i.p.v. vast te lopen in wrok, verbittering, etc.! Trefwoorden t.b.v. zoekscript: verdriet, lijden



                                   sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)       sterretje (300 bytes)        sterretje (300 bytes)
 
 

 

Deze pagina werd voor het laatst ververst op: donderdag 1 september 2005.


citaat (zinrijk.nl)
Abt Poemen sprak: Schenk je hart niet aan datgene wat je hart niet kan bevredigen.
woestijnvaderspreuk

Zangretraite in Portugal (meer)
Op een prachtige locatie (Monte na Luz - met zwembad) vlak bij de Middellandse zee, zingen we dat het een lieve lust is. Groepsgrootte: 15 personen. 21 - 27 juni
Deze weken met Jan-Hendrik Veenkamp zijn voor mij het hoogtepunt van het jaar. – Alex Pot