Gebedstheorie
Gebeden Gebedstheorie Bezinningsteksten Hesychasme

Theorievorming m.b.t. het gebed


citaat (zinrijk.nl)
Je hoeft het licht van de ander niet uit te blazen om het jouwe te laten schijnen.
anoniem

Zangretraite in Portugal (meer)
Op een prachtige locatie (Monte na Luz - met zwembad) vlak bij de Middellandse zee, zingen we dat het een lieve lust is. Groepsgrootte: 15 personen. 21 - 27 juni
Deze weken met Jan-Hendrik Veenkamp zijn voor mij het hoogtepunt van het jaar. – Alex Pot

Op deze pagina vind je enige theorie op het gebied van gebed en meditatie. 'Nieuwe' teksten worden aangeduid met Nieuw !. Spreken de teksten op deze pagina je aan, kijk dan ook eens op de Stiltepagina.
        Heb jij zelf teksten of gebeden die jij goed op deze pagina's vindt passen, gebruik dan het inzendformulier. Reacties of suggesties kun je kwijt in het gastenboek, of rechtstreeks via alex.pot@spiritualiteit.net.

 

Vorige Volgende

 

      WB00781_.gif (1273 bytes)         WB00781_.gif (1273 bytes)         WB00781_.gif (1273 bytes)         WB00781_.gif (1273 bytes)

 

                                    WB00781_.gif (1273 bytes)         WB00781_.gif (1273 bytes)         WB00781_.gif (1273 bytes)         WB00781_.gif (1273 bytes)

 

Theorie m.b.t. gebed en meditatie

Willi Massa: Overweging, meditatie en contemplatie

  • De nu volgende tekst is mijn samenvatting van Willi Massa, Betrachtung - Meditation - Kontemplation. Zur Begriffsbilding, in: W. Massa, Meditation, Als Manuskript gedruckt, Mettlach-Tunsdorf/Saar 1986, pag.19-23. NeuMühle, het door Massa samen met zijn vrouw opgerichte meditatiecentrum in Duitsland, heeft een eigen website.

In het verleden werden de begrippen overweging, meditatie en contemplatie niet eenduidig gebruikt, mede omdat er vloeiende overgangen tussen bestaan. Maar desondanks kan men wel veilig stellen dat meditatie en contemplatie verdiepingen en ontplooiingen zijn van datgene dat in de overweging begonnen wordt, en waarbij contemplatie dan als de hoogtste vorm van ontwikkeling daarvan gezien moet worden.

  • De uitleg van de drie 'fasen' (misschien beter: 'aspecten' van de Weg; AP) in het volgende is niet gebaseerd op de geschiedenis van de woorden en hun betekenis, maar op het proces in de ziel dat zij aanduiden. Massa heeft hierbij gebruik gemaakt van Psychologie des mystischen Bewußtseins van Carl Albrecht.

Overweging

  • In de overweging is de beschouwende mens zelf actief met iets bezig; hij zet daarbij al zijn vermogens tot bewustworden, zijn intellect en zijn wil in.
  • Overweging richt zich altijd op iets veelvoudigs, met meerdere aspecten, en probeert de eenheid daarin te ontdekken en met het eigen leven te verbinden.
  • Aan het einde van het proces staat het besluit op een bepaalde manier te gaan leven.
  • Kenmerkend voor de overweging is de wakkere, kritische distantie t.o.v. het overwogene.
  • Samenvattend: de overweging is een activiteit van het ik, en dat ik richt zich op een object (Gegen-stand). De subject-object-spanning blijft dus bestaan.
  • Psychologische structuurformule: Ik houd mij  bezig met iets

Meditatie

  • In de meditatie is het ik niet meer actief, want heeft het zijn activiteit zodanig gebruikt, dat het in een passieve en ontvankelijke toestand gekomen is.
  • De veelvoudigheid van het bemediteerde vereenvoudigt zich steeds meer, en het proces in de ziel cirkelt in voortdurende herhaling rond de zich steeds meer vereenvoudigende werkelijkheid.
  • Uit het innerlijk wellen steeds gemakkelijker beelden omhoog. Het beeldend bewustzijn (verbeeldingsvermogen) is hier dus sterker dan in de overweging, die zich vooral in het rationele gebied afspeelt.
  • Het passief geworden ik schouwt de dingen in het beeld, verwijlt daarbij en laat zich hier steeds dieper op in: 'verzonkenheidsbewustzijn'.
  • Samenvattend: meditatie wordt enerzijds ervaren als passiviteit van het ik, maar anderzijds en tegelijkertijd ook als activiteit van de diepere zielevermogens.
  • Psychologische structuurformule: Ik laat mij in op iets:
    d.w.z. de mediterende laat zich op een Grond in, die uiteindelijk uit zal lopen op eenheid daarmee.

Contemplatie

  • Als de meditatie - het zich inlaten op een bepaalde Grond ver gevorderd is, zal zij geleidelijk overgaan in contemplatie.
  • Contemplatie wordt gekenmerkt door totale passiviteit van de mens die zich in deze toestand bevindt.
  • Zowel de door het subject zelf gestuurde als de uit de ziel zelf opstijgende activiteit zijn gebonden en en meegenomen in een gebied dat ervaren wordt als van buiten de eigen psyche stammend.
  • Het innerlijke gebeuren wordt gekenmerkt door een totaliteit van ervaren en door eenheid met het ervarene.
  • Dit ervaren heeft de kwaliteit van licht: het er-zijn licht op vanuit de Grond.
  • Contemplatie kan als toestand niet afgedwongen worden; de mens die zich in overweging en meditatie voorbereid heeft wordt nu in de Grond opgenomen.
  • Psychologische structuurformule: Ik word in de Grond ingelaten:
    d.w.z. het gaat om een passief (lijdelijk) ondergaan: ik word.
    Het gaat hierbij om een in-laten en niet om een in-dringen!

 

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

GESCHIEDENIS VAN HET HESYCHASME

  • Het hesychasme is een gebedsmethode die werd ontwikkeld in het Oosters orthodoxe christendom. Aangezien mijn tekst over dit onderwerp vrij lang is, heb ik die op een aparte pagina gezet.

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

VERBORGEN GEBED IN HET INNERLIJK

  • Onderstaande tekst heb ik geplaatst omdat ik het zo'n kostbaar gegeven vind dat wij, waar wij ook zijn en hoe weinig zaken we ook bij ons hebben, toch altijd ons gebed met ons mee kunnen nemen. Dat is een groot geschenk! Ik moest hierbij denken aan de beginregels van het beroemde gedicht "Bericht aan de reizigers" van Jan van Nijlen: "Bestijg de trein nooit zonder uw valies met dromen, / dan vindt ge in elke stad behoorlijk onderkomen". Aangepast aan onderstaande tekst zou je dat ook heel geschikt kunnen lezen als: "Ga nooit op reis zonder het valies van uw gebed".

De verborgen kamer [waarschijnlijk refererend aan Mt. 6:6: "Als gij bidt, ga dan in uw binnenkamer, sluit de deur achter u en bid tot uw Vader die in het verborgene is en uw Vader die in het verborgene ziet, zal het u vergelden." (KBS); AP] is tweevoudig, uiterlijk en innerlijk, materieel en spiritueel: de materiële plaats is gemaakt van steen of hout, de geestelijke kamer is het hart of de geest: St. Theophylactus legt deze zin uit als doelend op geheime gedachten of innerlijke visie. Daarom blijft de materiële kamer altijd gefixeerd op dezelfde locatie, maar de geestelijke kamer draag je bij je waar je ook maar gaat. Waar de mens is, daar is zijn hart altijd bij hem, en dus kan hij zichzelf terugtrekken en, nadat hij zijn gedachten in zijn hart verzameld heeft, in het geheim tot God bidden, of hij nu praat of luistert, of hij nu onder vele mensen is of onder weinigen. Innerlijk gebed, als het opwelt in iemands geest wanneer hij met andere mensen is, vereist geen gebruik van lippen of van boeken, geen beweging van de tong of geluid van de stem: en dit gaat zelfs op wanneer je alleen bent. Het enig noodzakelijke is dat je je geest tot God verheft, en diep in jezelf afdaalt; dit kan overal gedaan worden.

AUTEUR MIJ ONBEKEND
Deze tekst ontving ik via het Internet. Als bron werd opgegeven:
"The Art of Prayer: An Orthodox Anthology." Compiled by Igumen Chariton of Valamo. Translated by E. Kadloubovsky and E. M. Palmer. Edited with an introduction by Timothy Ware. Faber and Faber, London, England. 1966. ISBN 0-571-19165-7 Pp. 45-46.
Vergelijk bovenstaande tekst eens met de tekst van St. Augustinus over verlangen als voortdurend gebed elders op deze site!

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

OVER HET CENTREREND GEBED

  • Teksten over deze in Amerika ontwikkelde gebeds/meditatiewijze heb ik op een aparte pagina bij elkaar gezet.

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

DE MODDERIGE STROOM VAN HET BEWUSTZIJN

Het enige wat ik kan doen is om te proberen om de commentator tot zwijgen te brengen, om het lawaai van al dat nutteloze innerlijke gebabbel tot stilte te brengen, dat gebabbel dat mij verhindert te zién even feilloos als wanneer er een krant voor mijn ogen heen en weer zou bengelen. Deze inspanning is in feite een discipline die een leven lang van toegewijd strijden vereist; zij markeert de literatuur van heiligen en monniken van elke orde in het Oosten en in het Westen, zonder regel of mét regel, ongeschoeid en geschoeid. De spirituele genieën van deze wereld schijnen universeel tot de ontdekking te komen dat de modderige rivier van de geest, dit eindeloze stromen van trivialiteiten en rotzooi, niet ingedamd kan worden, en dat het verspilde moeite is die tot waanzin kan leiden om dat wel te proberen. In plaats daarvan moet je de modderige rivier toestaan om door de schemerige kanalen van het bewustzijn te stromen, zonder dat je er notitie van neemt; je richt je blik omhoog; je kijkt er langs heen, mild, de aanwezigheid van deze rivier erkennend zonder belangstelling en er overheen starend in het rijk van het ware, waar subjecten en objecten zuiver handelen en rusten, zonder uiting. "Lanceer jezelf in de diepte", zegt Jacques Ellul, "en je zult zien."

ANNIE DILLARD
Uit "A Pilgrim at Tinker Creek", Harper & Row, pp. 32-33. De brontekst voor deze vertaling van mijn hand vind je hier.

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

GEBED BRENGT ONS IN HET PALEIS VAN NERGENS

Wanneer we bidden, zijn we al verdwaald voordat we eraan beginnen. Gebed doet zich aan ons voor als een soort van paleis zonder deuren. Het paleis ligt nergens en langs het pad dat ernaar toe leidt staat geen bord met daarop de aanwijzing "Hier binnengaan". We bevinden ons in een eenzame stilte die langs de randen van de afgrond loopt, van ons eigen nietszijn en van de volheid van God.

DE DYNAMIEK VAN HET VALSE EN HET WARE ZELF

Merton gidst ons op een reis naar God waarin het zelf dat aan de reis begon niet het zelf is dat aankomt. Het zelf dat de reis begon is het zelf dat wij méénden te zijn. Het is dit zelf dat sterft tijdens de reis, totdat uiteindelijk niemand (=geen zelf) overblijft. Dit "niemand" is ons ware zelf. Het is het zelf dat vooraf gaat aan zus of zo. Het is het zelf in God.

EEN PAD IN DE SNEEUW

Vragen hoe dit ware zelf te realiseren is als staan aan de rand van een groot, ondergesneeuwd veld waar nog niemand overheen is gelopen, en dan vragen: "Waar is het pad?" Het antwoord is: steek het veld over, en er zal een pad verschijnen. Je kunt niet vooraf bedenken hoe dit ware zelf te realiseren, om pas dan op te reis gaan en het helder bedachte doel te verwezenlijken. Veelmeer dien je te gaan lopen in vertrouwen, en terwijl je gaat zal het doel verschijnen - niet vóór, niet binnenin, noch achter ons, maar het zál verschijnen ... en het verschijnt aan niemand. Het verschijnt nergens. Het verschijnt niet in de openbaring van een feit, maar in een verandering van ons hart, waarin, zonder te weten hóe, God ons in Zichzelf verandert, en waarin we op duistere wijze en tegelijkertijd heel diep gaan beseffen dat ons leven, samen met Christus, heel diep verborgen is in God.
    Waarmee kunnen we deze ontdekking vergelijken? Het is als de ervaring van een man die, eenzaam wandelend op een bitter koude en sterloze nacht, onverwachts een groot en warm uitziend huis ontdekt. Als hij het huis nadert en zijn gezicht tegen het raam drukt, ziet hij zichzelf zitten, comfortabel slapend bij het haardvuur. Plotseling realiseert hij zich dat hij gevangen zit aan de buitenkant van zijn eigen huis. Hij komt tot het besef dat hij een rijk leven heeft, maar desondanks een armoedig bestaan leidt. Hij is geborgen, maar staat desondanks op de rand van de dood. Hij is vervuld, maar desondanks is zijn leven steriel en leeg.
    Als een razende begint hij op het raam te bonzen, luidkeels schreeuwend om binnengelaten te worden. Maar het zelf in het huis hoort hem niet en, terwijl hij bonst, wordt de glasbarrière die hem scheidt van zijn eigen leven alleen maar dikker en raken zijn gebalde vuisten verstijfd van pijn.
    Uiteindelijk, wanneer hij inziet dat hij niets bereikt met bruut geweld, zit hij stil in de sneeuw. Hij wordt overmand door een alles verterend en steeds sterker wordend verlangen, en door een onwankelbare hoop dat hij één zou mogen worden met zichzelf. Hoewel dit verlangen machteloos lijkt, is dit de kracht die zijn inwendig zelf tot ontwaken brengt. Het glas lost op en het huis verdwijnt in het niets. De man ontdekt dat hij in feite al die tijd reeds thuis was, maar het niet besefte. Hij ontdekt dat de nacht in feite zijn licht is, en dat de bittere kou in werkelijkheid een verterend vuur is van hoogste vreugde en vervulling.

JAMES FINLEY en THOMAS MERTON
Deze tekst heb ik vertaald uit James Finley, Merton´s Palace of Nowhere. A Search for God through Awareness of the True Self, Ave Maria Press, Notre Dame, Indiana 46556, 19835, ISBN O-87793-159-3. De passages hierboven zijn ontleend aan verschillende pagina's in het boek; de opschriften erboven stammen van mijn hand.

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

GEBED VOEGT NIETS TOE

We zouden tot gebed dienen te komen zoals een kind een slok water neemt. We zouden in gebed dienen te zitten met de eenvoud waarmee de weerspiegeling van een wolk gewichtsloos rust op het oppervlak van een of ander afgelegen meertje. Ons gebed is geen identiteitsverschaffer. Het maakt niet mooier en voegt geen enkele gram toe aan het gewicht van het naar onderscheidingen graaiende ego.
    [...] Het is om deze reden dat welke expressie dan ook van een gedreven zoeken naar spirituele verworvenheid heel waarschijnlijk voortkomt uit het onechte zelf. Het zijn onze onechte zelven waarmee we onszelf zien als "potentiële subjecten van bijzondere en unieke ervaringen, of als kandidaten voor realisatie, verworvenheid en vervulling."

JAMES FINLEY en THOMAS MERTON
Deze tekst heb ik vertaald uit James Finley, Merton's Palace of Nowhere. A Search for God through Awareness of the True Self, Ave Maria Press, Notre Dame, Indiana 46556, 19835, ISBN O-87793-159-3. Dit is een prachtig boek over gebed, meditatie en contemplatie. De tekst tussen aanhalingstekens is een citaat van Merton zelf, ontleend aan: Zen and the Birds of Appetite, New York 1986, p.76-77.

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

EEN AANTAL ASPECTEN VAN GEBED VOLGENS ABRAHAM HESCHEL

  • Hieronder heb ik een aantal - naar mijn smaak! - interessante of belangrijke punten uit Abraham Heschels prachtige boek "In het licht van Zijn aangezicht" (Utrecht z.j.; uitgeverij Bijlsma[?]) bij elkaar gezet. Omdat het hier een persoonlijke en uiterst beknopte samenvatting betreft, kan het zijn dat sommige punten ervan voor de lezer qua betekenis of inhoud niet duidelijk zijn. Wellicht dat ik daarom deze samenvatting in de toekomst enigszins zal uitbreiden.

  • Gebed streeft naar: Een gedachte van God worden. pag.19, 23
  • Leven verschrompelt wanneer het niet verbonden is met iets dat dat leven zelf overstijgt. pag.16, 20
  • Dood van het ego (AP: valse of kleine zelf). pag.24
  • Eenzaamheid! pag.26-7
  • Over taal en de macht van woorden pag.32-3
  • Gebed van expressie (je gevoelens uitdrukken) vs. gebed van empathie (invoelen in de voorgegeven woorden van de gebedstraditie) pag.34
  • => De mens kan in het gebed boven zichzelf uitstijgen pag.35, 8
  • Maar het is niet óf empathie óf expressie: Expressie vergt empathie en vice versa! pag.36
  • Voorbeeld van herhaling/inoefening: pag.41-2
  • Niet de woorden, maar de gedachten / het hart / het onuitsprekelijke vormen de kern van het gebed en van de kawwana (toegewijdheid, innerlijke aandacht) pag.42-4
  • Hoe groter ons inzicht/vroomheid is, hoe meer we zwijgen pag.45-8
  • Samenvattend: Het gebed is bedoeld om ons boven onszelf uit te tillen pag.57-8
  • Het gebed als kwintessens van onze ziel, gerechtvaardigd door Gods wil/verlangen dat wij bidden pag.59
  • Er zijn drie dingen noodzakelijk voor het gebed; deze drie in één zin weergegeven: Weet voor Wie je staat:
  1. Weet => er is inzicht, begrip nodig om tot gebed te kunnen komen. Emoties kunnen ons gebed vergezellen, maar zij zijn niet de bron ervan. Gebed als het opmerkzaam worden voor Gods genade pag.60-1
  2. voor Wie => het gebed is niet in het luchtledige gericht, maar betreft een levend gesprek met God. pag.61
  3. je staat => jezelf voor God plaatsen, vanuit het besef dat de Sjechina (inwoning / aanwezigheid van God in deze wereld) in ballingschap is, geen plaats vindt in deze wereld. De Sjechina Gods is ontheemd. Bidden is dan God (opnieuw) thuisbrengen in de wereld! Zo wordt de wereld geheiligd. pag.62
  • Niet het gevoel van Gods aanwezigheid is van levensbelang, maar de overtuiging dat God aanwezig is, ook wanneer wij dat niet voelen. Om in staat te zijn tot gebed hebben wij het vermogen tot verwondering nodig. pag.63
  • Er bestaat een voortdurende spanning tussen de noodzaak van regelmaat en voorschriften voor het gebed enerzijds, en de eis dat ons gebed spontaan is anderzijds. pag.65
  • Bij het gebed staat de kawwana voorop, terwijl in de meeste andere joodse levensbereiken de keva (de voorschriften, plicht) voorop staat. pag.66
  • Het voordeel van keva (voorgeschreven regelmatige gebeden): het eigen ik en mijn stemming zijn niet allesbepalend voor mijn gebed, krijgen niet de overhand. pag.68
  • Het gebed is de koningin der geboden. In het gebed worden alle ander geboden vervuld. pag.68
  • Ervaringsverslag in een brief: de door het gebed bereikte ervaring dat alles God is, wat niet wegneemt of 'oplost' dat er tegelijkertijd zoveel duisternis in de wereld bestaat. pag.72
  • Gebed is een ontologische noodzakelijkheid. De waardigheid van de mens ligt in zijn vermogen tot gebed. Zonder gebed groeit hij niet uit tot zijn ware maat pag.76
  • Een definitie van de kawwana. pag.81
  • Verlangen naar God is óók gebed. pag.86
  • Noodzaak van discipline / vormgeving aan het religieuze leven. pag.87
  • Het alledaagse leven is ook waardevol. Het gebed betreft niet alleen hoogtepunten. pag.87
  • Noodzaak praxis: we moeten léven wat we bidden, om te kunnen voelen wat we bidden. pag.88
  • Heiligheid gaat in de joodse spiritualiteit nog vóór goedheid (i.t.t. in de filosofie, die de categorie heiligheid niet kent) pag.89
  • God verlangt naar ons gebed; dit is de rechtvaardiging van ons gebed pag.91
  • Over het boze in de menselijke ziel pag.92
  • Het belang van je hele leven lang de joodse gebruiken houden pag.93-4
  • De kwaliteit van de betrachting van de Wet is belangrijker dan dat men haar geheel volbrengt! pag.94

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

CONTEMPLATIEF GEBED ALS 'GODDELIJKE THERAPIE'

Het geregeld beoefenen van contemplatief gebed brengt een genezend proces op gang dat we de "Goddelijke therapie" zouden kunnen noemen. Het niveau van diepe rust dat aangeboord wordt tijdens perioden van gebed maakt de harde ondergrond los waarop onze emotionele onkruiden groeien die zijn opgeslagen in het onbewuste, onkruiden waarvan ons lichaam een waar pakhuis schijnt te zijn. De psyche begint zich spontaan te ontlasten van het onverteerde emotie-materiaal van een heel leven. Zodoende gaat er nieuwe ruimte open, ruimte voor zelfkennis, vrije keuze en de ontdekking van de Goddelijke Presentie in ons. Als gevolg van dit proces ontstaat er een groeiend vertrouwen in God, een steeds diepere band met de Goddelijke Therapeut, welke ons in staat stelt dit proces uit te houden.

THOMAS KEATING
Deze tekst is een vertaling uit het Engels van mijn hand. Het origineel (ontleend aan Thomas Keating, Invitation to Love, Continuum, New York 1996) vind je op de Engelstalig pagina.

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

ZOEK DE GEVER, NIET DE GAVEN

Ik smeek je, omwille van de liefde Gods, om niet ontmoedigd te raken in je gebed. Begin er elke dag opnieuw aan. Zoek niet naar vertroostingen. Herinner je keer op keer dat liefde begint wanneer je niets terug verwacht. Er zullen je voldoende vertroostingen te beurt vallen wanneer God dat wil. Geniet ervan wanneer ze je geschonken worden, maar jaag ze niet na en raak er niet aan gehecht. Zoek de Gever, niet de gaven.

WILLIAM A. MENINGER
(vertaald uit: "The Loving Search for God", Continuum, New York 1998. ISBN 0-8264-0682-3, pag.35)

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

VRUCHTBARE DUISTERNIS IN DE MEDITATIE

Want als meditatie bovenal gericht is op het tot stand brengen van een vitaal liefdescontact met de levende God, dan doet het nog niet het hele werk waartoe het in staat is als het niet anders doet dan beelden, ideeën en gevoelsindrukken in jou teweeg brengen. Maar wanneer de meditatie voorbij het niveau van jouw begrijpen en jouw verbeelding komt, dan brengt het je werkelijk dicht bij God, omdat het jou binnenbrengt in de duisternis waarin je niet langer meer óver Hem kunt denken. Je bent dan wel gedwongen om naar hem uit te reiken met blind geloof, met blinde hoop en liefde.

THOMAS MERTON
(zie ook de pagina over centrerend gebed elders op deze site.)

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

STOORZENDERS TIJDENS DE MEDITATIE

De vele verstrooiingen en gedachten die tijdens het gebed of de meditatie kunnen optreden zijn als een radio op de korte-golfband: er klinkt allerlei - soms oorverdovende - ruis doorheen, en vaak schiet je door naar andere zenders dan die welke je zoekt. Maar af en toe kom je precies op de juiste zender en golflengte uit. En naarmate je meer geoefend bent, zul je jezelf steeds sneller en gemakkelijker op die golflengte afstemmen.

ALEX POT
(vergelijk ook een tekst van Jan van Ruusbroec op de pagina 'Mystiek', en een tekst van de Sufi-mysticus Rumi op de Engelstalige pagina)

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

JEZELF GEESTELIJK 'VERZAMELEN' VIA DE ADEMHALING

Wanneer wij werkelijk innerlijke mensen en echte monniken willen worden, moeten wij noodzakelijk onze geest in het innerlijk van het lichaam verzameld houden. Het is dus op geen enkele wijze verkeerd de novicen voor te houden op zichzelf te letten, en hun geest tegelijk met de ademhaling op zichzelf te richten.
       Het is toch een feit, dat bij degenen die voor de eerste keer het geestelijk strijdperk betreden, de geest niet zozeer verzameld als wel verstrooid is, en dat er een geweldige kracht nodig is om zijn tegenstand te breken. Vandaar uit beveelt men hun aan de ademhaling te beheersen, doordat zij de ingeademde lucht een beetje inhouden en gedurende deze tijd de geest binden.
       Het in- en uitademen leidt heel geleidelijk naar de inkeer van de geest in zichzelf.

GREGORIUS VAN TESSALONIKA
(geciteerd in: W. Jäger, 'De mystieke weg: traditie en ervaring', Nijmegen 1984, pag.15)

 

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

THEOFAAN DE KLUIZENAAR: GEEST EN HART VERENIGEN

De geest verblijft in het hoofd, en dat is voor intellectuelen de enige plek waar zij zich ophouden. Ze leven in hun hoofd en lijden aan een onophoudelijke maalstroom van gedachten. Die maalstroom maakt dat hun aandacht nergens bij kan blijven stilstaan. Evenzo is de geest die in het hoofd verblijft niet in staat om de eenvoudige gedachte aan God vast te houden. Zo'n geest slaat voortdurend op hol. Wie wil dat de eenvoudige gedachte aan God een vaste plaats krijgt in zijn innerlijk, moet daarom het hoofd achter zich laten en met de geest afdalen in het hart. Daar moet hij zonder onderbreking en met aandacht aanwezig blijven. Enkel dan, wanneer de geest verenigd is met het hart, kun je hopen op succes in het besef van Gods aanwezigheid.

THEOFAAN DE KLUIZENAAR (1815-1894)
(vertaling uit: Igumen Chariton of Valamo, "The Art of Prayer. An Orthodox Anthology", Londen 1997, pag.106. Een prachtige bloemlezing met teksten vanuit de Oosters Orthodoxe gebedsspiritualiteit, waarin het Jezusgebed centraal staat)

 

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

DE VEREENVOUDIGING VAN ONS GEBED

Contemplatie is nooit lui; zij kent geen wens om te "slapen" in de aanwezigheid van de Beminde, zij is altijd alert om zichzelf te voeden met "elk woord dat voortkomt uit de mond van God". Desondanks is contemplatie nooit nieuwsgierig of onverzadigbaar, maar weet daarentegen het woord en het voedsel van dít moment op zijn waarde te schatten en daarmee tevreden te zijn. Dit is het wat is gegeven aan hem [de bidder?; AP] om voor dit moment geproefd te worden; en de ziel wordt erdoor verblijd en ontleent er kracht aan voor de volgende fase van de reis naar de Berg Horeb. Met het voortschrijden van de tijd leert zij [i.e.: de contemplatie; AP] om toe te kunnen met steeds minder en minder materiaal ter overweging - zij begint in elk detail geheel de diepte van de betekenis ervan te zien en te bevatten. In het "gebed van rust", eenmaal bereikt met de hulp van de genade, wordt uitgebreidheid vervangen door intensiteit; de almaar voortspinnende gedachtengangen van de geest worden vervangen door een soort intuïtie die, in één enkele oogopslag, meer begrijpt dan de veelvuldige overwegingen van de mens aan het begin van deze weg.

HANS URS VON BALTHASAR
(vertaling van: "Prayer", Sheed & Ward, New York 1961, pag.106)

 

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

WIJ ZIJN ALLEN GEROEPEN TOT CONTEMPLATIE

Het komt veel voor dat contemplatie beschouwd wordt als een zeldzame en hoogverheven genade, en waarschijnlijk is het dat ook in zijn volheid. Toch liggen de zaden voor een contemplatieve levenshouding klaar in ieder van ons. Met ingang van dít uur en dít moment kan ik beginnen door de wereld te wandelen in het bewustzijn dat het Gods wereld is, dat Hij mij nabij is in alles wat ik zie of wat ik aanraak, en in iedereen die ik ontmoet. Hoe onhandig en onvolledig ik dit ook doe, ik heb dan toch mijn eerste stappen gezet op het pad van de contemplatie.

BISSCHOP KALLISTOS WARE
(vertaald uit: "The Orthodox Way." St. Vladimir's Seminary Press, Crestwood, New York 1979, pag.120)

 

 

       zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)         zonnetje.gif (1273 bytes)        zonnetje.gif (1273 bytes)

 

 

 

Deze pagina werd voor het laatst ververst op: maandag 7 februari 2005.

Vorige Omhoog Volgende