Stiltemeditaties Alex Pot 2
 

 Sluimerend licht   Je ego afleggen   Is dat zo?   Doorschijnend worden   Negatieve theologie 
 Doelen loslaten   Een schip bij Ravel   Mertons Paleis van Nergens   Wij zijn het water   Innerlijke muziek 

 

Beschrijving voor deze pagina (spiritualiteit.htm): Inleidingen tot stiltemeditatie door Alex Pot, op de homepage gewijd aan 'Teksten m.b.t. spiritualiteit en mystiek, gebed en stilte, meditatie, Zen'. spiritualiteit,stiltemeditatie,bezinningstekst,inkeer,zenmeditatie,inleiding,De Geestgronden,mediteren,Bollenstreek,Bennebroek,Hillegom
startzoekpag
  0

 

0   0

 
 
 
Mediteren in de Bollenstreek

0

Je ego afleggen

(7 mei 2001)

Deze inleiding vanavond wil ik beginnen met een kort verhaal van de soefi-mysticus Roemi; vervolgens zal ik dan enige toelichting geven waarom ik dit verhaal uitgekozen heb. Daarna zal ik het verhaal nog eens voorlezen, want het is maar een kort verhaal, en het is meestal niet gemakkelijk om een verhaal dat je voor het eerst hoort direct al te 'volgen'.

DE MAN DIE ZEI 'IK BEN HET'

Er klopte eens een man aan bij zijn vriend.
'Wie is daar?', vroeg de vriend.
'Ik', antwoordde de man.
'Ga weg', zei de vriend. 'Het komt me nu niet gelegen. Er is aan mijn tafel geen plaats voor twee.'

[Aldus weggestuurd zwerft de man een jaar in eenzaamheid rond, innerlijk verteerd door het vuur van het verlangen naar zijn vriend]

Zo sudderde hij langzaam door tot hij gaar was.

[Het is een ander persoon die uiteindelijk weer aanklopt op de deur van de vriend]

Zijn vriend riep: 'Wie is daar?'
Hij antwoordde: 'Alleen jij!'
'Welnu', riep de vriend, 'kom maar binnen, als jij ik bent. Voor twee ikken is hier geen plaats.'

ROEMI
(Soefi-mysticus uit het Perzië van de 13e eeuw; verhaal - met een paar minieme wijzigingen omwille van de leesbaarheid en een tweetal inkortingen - ontleend aan Honderd verhalen uit de Masnavi van Roemi, uitg. Panta Rhei, 2001; ISBN 90.76771.07.3; zie voor meer informatie hier)
 

Het boek Honderd verhalen waaraan bovenstaand verhaal is ontleend is in eerste instantie niet gemakkelijk toegankelijk: er worden in de teksten nogal eens raadselachtige beelden gebruikt. Daarnaast worden de verhalen regelmatig opgesierd met voorbeelden van Oosterse breedsprakigheid, welke het soms moeilijk maken de draad ervan te volgen. Maar de lezer die volhoudt wordt beloond met juweeltjes van spiritueel inzicht, soms één enkele zin of alinea omvattend, die het boek zeker de moeite van het lezen waard maken.

Het verhaal dat ik zojuist voorlas sprak mij aan door zijn indringendheid en bewogenheid. Voordat ik daar nader op in ga, kan het handig zijn om de twee belangrijkste beelden uit het verhaal toe te lichten:

De man, dat zijn wij, zoekende mensen die ieder een eigen weg van spiritualiteit volgen.

De vriend, dat is het Goddelijke, met welke naam je dat verder ook aanduidt: God, Boeddha-natuur, Bron, ware Zelf.

Wat was het nu dat mij zo aansprak in het verhaal dat ik voorlas?


De kern van het verhaal ligt natuurlijk in de slotzin, dat er in de vereniging met de Vriend geen plaats is voor twee ikken. In de diverse spirituele tradities wordt deze wijsheid vaak aangeduid als het afleggen van het ego (=ik) of het valse zelf.

Ego, dat staat dan voor die illusionaire instantie in ons die de werkelijkheid vanuit allerlei waanbeelden bekijkt en probeert die voortdurend - vanuit angst - naar zijn hand te zetten, onder controle te houden. Er is natuurlijk niks mis met een zekere mate van controle over onze werkelijkheid, maar ego duidt op verkramping in die behoefte aan controle.

Tegenover deze verkramping staat in de spiritualiteit het inoefenen van een steeds grotere openheid tegenover de werkelijkheid: de gebeurtenissen, de omstandigheden en de mensen daarin, los van mijn denkbeelden en behoeftes. Zoals Gabriël Smit het uitdrukt in zijn gedicht Werkelijkheid: "niet telkens trekken, rukken, anders willen".

Dat nu, het inoefenen van een houding van openheid, is wat mij ten eerste aanspreekt in de tekst.
 

Een tweede reden waarom ik het verhaal mooi en inspirerend vind, is dat het zo reëel is. Laten we onszelf niets wijsmaken: openheid tegenover de realiteit die ons omringt is niet iets wat wij ons gemakkelijk eigen maken. Ik denk dat dit een levenslang proces vergt van geschuurd worden door de werkelijkheid, van omvorming, verandering, bijstelling.

Dit langzame en vaak pijnlijke proces van het loslaten van het ik komt heel mooi tot uitdrukking in de typering van de reis van de man: hij zwerft in eenzaamheid en afzondering, net zolang totdat hij uiteindelijk gaar gekookt is. Gaar gekookt: deze mens is tot in zijn diepste zelf en langs een pijnlijke weg tot een ander persoon geworden.
 

Een laatste element dat mij heel erg aansprak in dit verhaal is dat er hier sprake is van een soort verlangensmystiek: de man wordt "verteerd als door een vuur omdat hij van zijn vriend gescheiden was". Daarin herken ik voor mezelf dat spiritualiteit met verlangen heeft te maken, dat ik mediteer omdat ik wárm loop - in mijn geval - voor het zoeken naar God, dat ik denk dat dat heel erg de moeite waard is.

Ik lees nu afsluitend het verhaal nog eens voor, waarna we gaan mediteren.

0 Mediteren in de Bollenstreek 0

 

Mediteren in de Bollenstreek